Planowanie oparte na emergencji
„PLANOWANIE OPARTE NA EMERGENCJI” — CZYLI JAK ZMIANA ORGANIZACYJNA PLANUJE SIĘ SAMA.
W zarządzaniu zmianą organizacyjną coraz częściej podkreśla się konieczność stosowania bardziej adaptacyjnego podejścia. Termin "planowanie oparte na emergencji" może jednak brzmieć jak oksymoron, ponieważ emergencja w kontekście zmiany organizacyjnej opisuje zjawisko, w którym nowe, złożone właściwości wyłaniają się z interakcji między elementami systemu — w tym przypadku między członkami zespołu lub różnymi działami organizacji. Proces ten jest nieliniowy i często trudny do przewidzenia. Nieliniowość oznacza, że zmiany nie zachodzą w prosty, przewidywalny sposób, w którym każdy krok prowadzi bezpośrednio do kolejnego w logicznej sekwencji. Zamiast tego, efekty mogą być nieproporcjonalne do przyczyn, a małe zmiany w jednym obszarze mogą prowadzić do dużych, nieoczekiwanych wyników w innym. To sprawia, że procesy nieliniowe są trudniejsze do przewidzenia i kontrolowania, ponieważ wynikają z dynamicznych interakcji i adaptacji w złożonych systemach. Połączenie emergencji z planowaniem i zarządzaniem zmianą może wydawać się sprzeczne. Planowanie oparte na emergencji sugeruje tworzenie struktur, które są jednocześnie elastyczne i otwarte na nieprzewidywalne zmiany, co może wydawać się paradoksalne. Jednak w rzeczywistości jest to klucz do skutecznego zarządzania zmianą w złożonych i dynamicznych środowiskach. Na czym to polega? Zamiast próbować kontrolować każdy aspekt zmiany organizacyjnej, liderzy powinni skupić się na tworzeniu warunków umożliwiających spontaniczne wyłanianie się nowych, skutecznych zachowań prowadzących do oczekiwanych wyników. Oznacza to ustalanie ogólnych ram i zasad (systemu formalnego), które kierują zespołami, ale jednocześnie dają im swobodę w eksplorowaniu nowych metod pracy i wprowadzaniu innowacji. Przykład: Wprowadzenie współpracy między dwoma zespołami, które dotychczas działały niezależnie, nie musi opierać się na szczegółowym planie krok po kroku. Zamiast tego można ustalić podstawowe zasady współpracy i pozwolić zespołom na odkrywanie oraz uczenie się, co rzeczywiście działa. W ten sposób z czasem mogą wyłonić się nowe, bardziej efektywne struktury i procesy, które mogą zostać następnie formalnie wdrożone w organizacji. Choć termin "planowanie oparte na emergencji" może wydawać się sprzeczny, w rzeczywistości opisuje podejście, które jest nie tylko możliwe, ale wręcz niezbędne we współczesnym świecie zmian. To planowanie, które nie narzuca sztywnych rozwiązań, ale tworzy przestrzeń dla spontanicznej adaptacji i rozwoju, co pozwala organizacjom efektywnie reagować na zmiany i wyzwania, jakie przynosi dynamiczne środowisko biznesowe.